Featured »

Op donderdagmiddag 19 januari 2012 onthulde Harry Berghout samen met actrice en zangeres Wieteke van Dort op het Ereveld in Loenen op de Veluwe het Tarakan-monument. Op het Ereveld liggen zo’n 4000 Nederlandse oorlogsslachtoffers begraven en waar op verzoek nog steeds gesneuvelde Nederlandse militairen worden begraven. Precies 70 jaar na dato hebben 215 militairen van het voormalig Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) die op 19 januari 1942 door de Japanners op volle zee zijn vermoord er ook een eigen gedenkteken gekregen.

De 215 KNIL-militairen waren in 1942 gelegerd op het eiland Tarakan voor de oostkust van Borneo en bemandden daar een batterij kustartillerie. De Japanners waren vooral geïnteresseerd in dit strategisch gelegen eiland vanwege de daar aanwezige aardoliebronnen en de installaties van de Bataafse Petroleum Maatschappij (BPM). Tarakan werd na twee dagen strijd door de Japanners bezet. Ondanks de ongelijke strijd tegen de Japanse bezetter wisten de KNIL-artilleristen bij de verdediging van Tarakan wel twee Japanse marineschepen tot zinken te brengen. Wat ze daarbij niet wisten was dat de strijd eigenlijk al was opgegeven. Omdat de Japanners de telefoonlijnen hadden doorgesneden had het capitulatiebericht hen namelijk niet bereikt en vochten ze moedig door. De Japanners wisten ook dat deze eenheid nog niet op de hoogte was gebracht. Desondanks voeren Japanse marineschepen vlakbij de batterij. Toen de batterij¬commandant de vijandelijke schepen zag gaf hij dan ook opdracht het vuur te openen.

De Japanner namen na de verovering van Tarakan op vreselijke wijze wraak voor het tot zinken brengen van deze twee schepen. Tegen alle regels van het oorlogsrecht zoals verwoord in de Conventies van Genève besloten de Japanners de KNIL-militairen na de verovering van Tarakan over te brengen naar een van hun oorlogschepen. Vervolgens werden ze, precies boven de plek waar de twee Japanse schepen waren gezonken, op gruwelijke wijze met bajonetten en Katana-zwaarden om het leven gebracht. Hun geboeide lichamen werden respectloos overboord gesmeten, waarmee ze een zeemansgraf kregen. Van 92 zowel Nederlandse als Indonesische KNIL-militairen zijn de namen bekend. De overigen zijn tot op de dag van vandaag onbekend gebleven.

Met de onthulling van het monument op het Ereveld in Loenen, met daarop de 92 bekende namen, hebben nabestaanden nu dan eindelijk een tastbare plek om te herdenken en gedenken. Veel nabestaanden hebben daar lang op gewacht en nog langer voor gestreden.

“Twintig jaar heb ik geijverd voor het monument”, verteld een gelukkige Harry Berghout, zoon van een van de omgekomen KNIL-militairen. “Niemand kon mij helpen. Tot ik in contact kwam met de in Soerabaja geboren Wieteke van Dort en haar het verhaal over de dood van mijn vader vertelde. Zij zegde direct alle steun en hulp toe en richtte een comité op om de omgekomen militairen een gedenkplaat te geven. Opbrengsten van benefietvoorstellingen, bijdragen van gulle schenkers en een bijdrage van de ‘Oorlogsgravenstichting’ (OGS) maakten het monument mogelijk. Het is weliswaar geen graf, maar op het monument staat de naam van mijn vader en daar kan ik eindelijk bloemen leggen ter ere van hem. Namen zijn voor nabestaanden namelijk altijd en steeds weer het enige dat nog overblijft als zichtbare, hoorbare en herdenkbare herinnering aan hen, hun dierbare familieleden, die hun leven gaven in de oorlog. Namen zichtbaar op een graf zijn belangrijk. Namen van degenen zonder graf, zoals de slachtoffers die vermeld staan op het monument Tarakan, moeten eveneens zichtbaar zijn daar waar mensen bijeen komen om hen werkelijk te kunnen herdenken.” Read the full story »