Overste Marcel Kerstens staat met een grote glimlacht op een belangrijke driesprong op het oefenterrein Bergen-Hohne. Zijn eenheid, 42 Battle Group. Bestaat uit het Bataljon Limburgse Jagers (42BLJ) en diverse ondersteunende eenheden als genie en luchtverdediging. Hij heeft er vier dagen van knokken opzitten. De verdedigingslinie waar de eenheid stand heeft gehouden wordt op dat moment doorschreden door eenheden van 44 Pantserinfanteriebataljon Johan Willem Friso en 414 Pantserbataljon. Het belangrijkste leerdoel van Fighter Lion 2026 is daarmee in volle gang: de Forward Passage Of Lines (FPOL).
Deze complexe operatie is de afgelopen jaren niet meer geoefend. Voor hoofdtaak 1, het verdedigen van NAVO-grondgebied, is het kunnen uitvoeren van deze operatie echter van levensbelang. Eenheden moeten elkaar kunnen afwisselen, ook als er nog steeds gevechtscontact is met de vijand. Dat kan zijn omdat een eenheid door verliezen niet meer in staat is om te vechten of, zoals tijdens de oefening, de eenheden andere capaciteiten hebben.
Eigen kracht
“Mijn eenheid is getraind om snel ter plaatste te zijn en, onder andere, een verdedigend gevecht te voeren”, vertelt Kerstens. Om die reden is de eenheid, die onderdeel is van 13 Lichte Brigade, uitgerust met wielvoertuigen met vrij lichte bewapening. De eenheid van Kerstens is vanuit Nederland op eigen kracht naar het inzetgebied gereden om daar een aanval van de vijand te vertragen. Terwijl de Leopard-tanks en CV-90’s langs denderen, wordt het kruispunt verdedigd door de mannen en vrouwen van Kerstens eenheid.
Enkele uren eerder staat brigadegeneraal Remco van Ingen, commandant 43 Gemechaniseerde Brigade uit Havelte, in volle uitrusting en met gecamoufleerd gezicht in een bosperceel. Achter hem staat zijn commandovoertuig, ook volledig bedekt met camouflagemateriaal. “In eerdere oefeningen zouden de andere voertuigen van het commandocentrum allemaal hier met de konten naar elkaar hebben gestaan. Tussen de voertuigen was dan een prima ruimte om te vergaderen. Als er één voertuig gevonden zou worden door de vijand, betekende het dat ook de andere voertuigen gevaar zouden lopen”, legt de brigadegeneraal uit. “Door de lessen uit onder andere Oekraïne, staan de andere voertuigen nu op enige afstand van elkaar in hun eigen verdekte opstelling.”
Dat is mogelijk geworden door een defensie-eigen systeem voor videovergaderen. “Het lijkt misschien vreemd dat wij het nu pas hebben, maar wij hebben te maken met een grote dreiging. De tegenstander zal proberen te storen of te onderscheppen en dat zorgt voor een technologische uitdaging. Wij moeten er voor zorgen dat we altijd een veilige verbinding hebben”, legt Van Ingen uit. Alleen dan is het voor de commandant mogelijk om met zijn staf te overleggen zonder fysiek bij elkaar te komen.
Dronelane
Van Ingen en zijn staf leggen op dat moment de laatste hand aan de voorbereidingen voor de FPOL. Alles draait om timing en coördinatie tussen de eenheden. Het is de bedoeling dat zijn brigade na het passeren van de voorste linies van 13 Lichte Brigade, meteen de aanval inzet om de vijand terug te dringen en indien mogelijk te verslaan. Om dat te kunnen doen, staan de eenheden enkele kilometers achter de linies opgesteld. Via twee wegen gaan ze voorwaarts, onder constante druk van observatie- en aanvalsdrones. Een van de experimenten is het bouwen van een ‘dronelane’. Een stuk weg is als proef geheel ingepast in een constructie met netten tegen vijandelijke drones.
Ook de eenheid van overste Kerstens heeft de dagen ervoor geleefd en gevochten onder het constante gezoem van drones. “Dat eist zijn tol van de mensen. Daarom is het belangrijk dat we trainen onder deze omstandigheden. Ook onder zware druk moeten mijn mensen beslissingen kunnen nemen om te overleven”, aldus Kerstens. De drones zijn niet allemaal van de vijand. Ook Kerstens zet drones is. Op het kruispunt waar hij zijn commandopost heeft ingericht, staat een team van zijn verkenningseenheid met een grote verkenningsdrone. Een van de operators vertelt dat deze drone door zijn ontwerp al op een hoogte van enkele honderden meters niet meer te horen is. “Wij opereren vaak dicht bij vijandelijke eenheden en dan is dit wel een pluspunt. Ook dat het lang in de lucht kan blijven is een voordeel”, meldt hij.
Lessen uit Oekraïne
De lessen uit Oekraïne worden door de Nederlandse eenheden serieus genomen tijdens Fighter Lion. Naast het werken met en tegen drones en de “droneweg” zijn er nog diverse andere experimenten tijdens de oefening. Zo is het Role 2 Basic veldhospitaal ingegraven. Hierover in een apart artikel meer. Ook in de uitrusting zijn er aanvullingen. De militairen hebben een bladerenpak bij zich dat over het uniform kan worden gedragen om minder op te vallen en de lijnen van een mens iets te verhullen in het veld. Kerstens laat bovendien een visnet zien dat voor de ingang van zijn Boxer kan worden gespannen om drones buiten de deur te houden. Als laatste toont hij een gecamoufleerde paraplu die kan worden gebruikt om warmtebeeldcamera’s te misleiden. Het hoeft niet altijd technologisch ingewikkeld te zijn. Simpele. goedkope oplossingen liggen vaak voor de hand en zijn snel in te voeren.
Elekromagnetisch spectrum
Een team dat wel zwaar leunt op technologie, is het CEMA-team (Cyber ??and Electro Magnetic Activities). Hun zwaar gecamoufleerde Bushmaster staat in de rand van het bos op een afstandje van de stelling van de bataljonscommandant. De hoge antenne op het voertuig komt net niet boven de bomen uit. De commandant, majoor John, legt uit waarom ze daar staan. “We staan hier om het elektromagnetsche spectrum af te speuren. Wat gebeurt er in het gebied van de vijand? Zijn daar bijvoorbeeld radiocontacten? We kunnen punten met elektromagnetische activiteit lokaliseren en zo de vijand in kaart brengen om daar tegen op te treden door bijvoorbeeld te storen.”
Het CEMA-team is volgens de majoor specifiek samengesteld voor gevechtsoperaties. “Het team bestaat uit cyberelementen en elektronische oorlogsvoeringselementen (EOV). Cyber zetten we zowel defensief, zoals voor het beveiligen van onze eigen netwerken, als offensief om ons eigen optreden te vergemakkelijken of dat van de vijand te bemoeilijken”, legt majoor John uit. “In het elektromagnetische spectrum zoeken we naar vijandelijke radiosignalen om daar tegen op te kunnen treden. Pogingen van de tegenstander om onze radiofrequenties te storen kunnen we ook zien. Als derde element hebben we spectrummanagement. De specialisten op dit gebied zorgen ervoor dat alle systemen die uitzenden, zoals drones en radio’s, de juiste frequenstieband gebruiken. Zo voorkomen we dat bepaalde frequenties dicht slibben door teveel gebruikers. Dat voorkomt ook dat als we de vijand storen, ook onszelf storen.”
Synthetic wrapping
Het oefenterrein Bergen-Hohne is een van de grootste van Europa, maar toch niet groot genoeg om te oefenen met twee brigades. Daarom is er voor gekozen om een deel van de eenheden in een gesimuleerde omgeving onder te brengen. Die bestaan dus alleen in de computer. Ook het oefengebied is in de computer veel groter dan alleen het oefenterrein zelf. Dat gebeurt met synthetic wrapping waarbij er een digitale wereld wordt gebouwd die aansluit op de werkelijke wereld. Tijdens Fighter Lion is ongeveer een derde van de eenheden fysiek en twee derde digitaal.
Vanuit een grote tent op een van de vele kazernes rond het oefenterrein wordt het digitale gedeelte van de oefening geleid. Van hieruit worden niet alleen de eigen digitale troepen geregeld, maar ook de Opfor, de oefenvijand, aangestuurd. De aansturing van de eigen troepen, zowel digitaal als in het veld, wordt gedaan vanuit de tent ernaast. Hierin huist de staf van de 10e Pantserdivisie. Sinds 2023 staat 13 Lichte Brigade onder bevel van deze Duitse divisie.
Tijdens ons bezoek bevond de oefening zich in fase 2. Fase 1 was de alarmering en verplaatsing, fase 2 zijn het verdedigende gevecht van 13 en de FPOL van 43. In fase 3 worden de lessen die zijn geleerd in fase 2 toegepast en wordt de hele fase 2 herhaald. “We hebben het overleefd en een hoop geleerd. Dat is het doel van deze oefening”, zegt overste Kerstens op het kruispunt. Hij is er in ieder geval klaar voor.
Lees hier het artikel over het vertrek van 13 Lichte Brigade voor Fighter Lion: https://www.dutchdefencepress.com/fighter-lion-vertrek/
Fotogalerij
Leave a Reply